De amusementsindustrie: naar een Murdoch scenario?

Oorlog

Het lijkt wel of er een oorlog gaande is op het internet met aan de ene zijde de amusementsindustrie en zijn machtige bondgenoten en aan de andere zijde de voorstanders van een "vrij" internet. Een verscheurde artiestengemeenschap (1) en vooral de normale internet-gebruiker (ondertussen de meerderheid van de bevolking) dreigen hiervan het slachtoffer te worden. Zo was ik regelmatig gebruiker van ethesis.net, waar studenten hun eindwerk on line konden plaatsen. Deze site was een unieke bron van historische en wetenschappelijke informatie. Door toedoen van SABAM is deze site nu van het net gehaald. Er is namelijk een betwisting over welgeteld één illustratie bij één van de vele eindwerken. Deze zou auteursrechtelijk beschermd zijn. Omwille van één domme illustratie wordt niet alleen het grote publiek een schat aan informatie ontzegd, maar worden de verantwoordelijken voor dit prachtige initiatief gestraft in plaats van beloond.

Maar er gebeuren nog ergere dingen. Zo kwam eind september 2010 aan het licht dat het Britse advocatenkantoor ACS:Law, dat voor auteursverenigingen werkt, op grote schaal dreigbrieven verstuurde in naam van platenmaatschappijen en filmhuizen. Hierbij zou willekeurig te werk zijn gegaan. De aangeschreven Britten werden ervan beschuldigd illegaal bestanden te hebben uitgewisseld. Er zou zo voor bijna 750.000 euro aan schikkingen geïnd zijn. Ruim tienduizend mensen werden aangeschreven. Ongeveer 30 procent zou onmiddellijk akkoord gegaan zijn met een schikkingsvoorstel van enkele honderden Britse ponden. Bron: http://www.zdnet.be/news/120736/britse-piratenjagers-chanteren-met-porno/. Op de zdnet.be site, die men toch bezwaarlijk een piratensite kan noemen, vind je trouwens meer dergelijke onsmakelijke verhalen.

In 2006 plaatste iemand foto’s van het Atomium op zijn weblog. Onmiddellijk kreeg de eigenaar van de website een waarschuwing van de beheermaatschappij SABAM. De foto’s moesten verdwijnen of er moest een bedrag van 91,65 euro per foto, per maand betaald worden.
De bron van deze foto zonder Atomium en een heleboel interessante achtergrond informatie staat op deze archief bladzijde van indymedia.be.

Manneken Pis mag je wel op je website plaatsen

 

Hoe is het zover kunnen komen en hoe gaat het nu verder gaan?

De grote oorzaak van al dit onheil is het simpele feit dat een klein deel van de amusementsindustrie, nl. de grote platen- en filmmaatschappijen er nooit in geslaagd zijn de nodige creativiteit en innovativiteit aan de dag te leggen om met de nieuwe mogelijkheden van het internet om te gaan. In plaats daarvan werd de weg van zinloze processen gekozen, alsof indien ze deze wonnen het gezinsbudget dat aan ontspanning besteed kan worden plotseling op wonderbaarlijke wijze zou verhogen. Op die manier is heel de sector verkrampt geraakt.

Hierbij valt het op dat men de laatste tijd terug de individuele downloader onder vizier neemt. Ik denk hierbij aan de Franse HAPODI-wetgeving (2) en bepaalde initiatieven in het Europees parlement (3), en dit niettegenstaande dat uit meerdere onderzoeken blijkt dat de grootste downloaders de beste klanten van de amusementsindustrie zijn (4). Het op grote schaal toepassen van deze maatregelen zal als gevolg hebben dat deze industrie zich in zijn eigen voet schiet door het vervreemden van zijn eigen klanten. Jongeren zullen massaal kiezen voor artiesten die zich aan dit circuit onttrekken en die meer aansluiten bij hun eigen leefwereld. Vandaar mijn vergelijking met Murdoch (5) in de titel. Deze besliste de online versie van "The (London) Times" betalend te maken. Dit werd echter een grote flop en een toch vermaarde nieuwsbron verdween op deze wijze in de marginaliteit (6). Toevallig of niet, maar ook Murdoch staat bekend omdat hij met processen zwaait.

In vergelijking met het offensief van de amusementsindustrie is Murdoch maar een klein fait divers zoals hetgeen waar de amusementsindustrie nu mee bezig maar een fait divers zal zijn in de geschiedenis van het internet. Maar dit laatste fait divers gaat de normale ontwikkeling van het internet wel enkele jaren vertragen. In die jaren zullen meer mooie initiatieven zoals e-thesis van het net moeten verdwijnen en zullen mensen die creatief op het internet willen zijn geweldig op hun tellen moeten letten. Een fout tegen de regels die nu achter de coulissen worden gesmeed zal vlug gemaakt zijn (7).  Ook mensen die toevallig iets op een foutieve manier downloaden zullen misschien zwaar gestraft worden.  

 

Wat nu?

Volledigheidshalve moet ik duidelijk stellen dat het - vooral voor de downloader - hier in België en Nederland zeker nog niet zover is. In Nederland is downloaden van muziek en film voor eigen gebruik zelfs legaal (8). Eventueel verlies van auteursrechten wordt er gecompenseerd door een heffing bij aankoop van lege informatiedragers (9). In België bestaat er ook zo'n heffing (de zgn. Auvilbel-taks (10)) maar deze zou de downloads via het internet niet dekken. Deze downloads zitten juridisch in België dan ook in een grijze zone (11), maar ook in België is er nooit een individuele downloader vervolgd geweest door een rechtbank.

Om te vermijden dat gezinnen getroffen worden door torenhoge boetes en ontzegging van internettoegang omdat een van de gezinsleden een liedje of een film "illegaal" zou gedownload hebben, zou een veralgemening van bvb. de Nederlandse regeling een goede tijdelijke maatregel zijn. Door het feit dat het internet zo meetbaar is heeft men zelfs een verdeelsleutel voor de geïnde gelden naar de artiesten toe. Uit de gelekte MediaDefender files, blijkt immers dat de muziekindustrie illegale downloadcijfers gebruikt om te beslissen hoe ze een bepaalde CD of DVD moet uitbrengen (12). Uiteraard kunnen deze cijfers dus ook gebruikt worden voor de verdeling van gelden.

Verder pleit ik er voor om een - indien mogelijk wereldwijde - openbare discussie te starten. Een goed uitgangspunt hiervoor zijn de dossiers van La Quadrature du Net, een actiegroep ter bevordering van de rechten en vrijheden van de burgers op het internet. Meer in het bijzonder, pleit deze groep voor de aanpassing waar nodig van de wetgeving rond het grondbeginsel van het internet, namelijk het vrij verkeer van kennis. La Quadrature du Net ijvert ook voor een beter begrip van de wetgeving en de manier waarop deze vorm krijgt. Op die manier wil zij zoveel mogelijk mensen aanmoedigen om deel te nemen aan het publieke debat over rechten en vrijheden in het digitale tijdperk. Bits of Freedom is een soortgelijke Nederlandse organisatie.

 

Besluit

Ik ben dit artikel beginnen schrijven uit onmacht bij het wegvallen van de site ethesis.net. Hieruit blijkt hoe kwetsbaar men zich opstelt indien men iets wil publiceren op het internet. Ik ken meer feiten als deze. Achtergrond hierbij is echter zo goed als niet te vinden. Ik kwam er telkens alleen maar achter omdat ik de auteur van de site vroeg wat er aan de hand was. In tegenstelling tot de rechtbanken houdt SABAM er blijkbaar van zijn zaakjes discreet af te handelen en kan ze blijkbaar de tegenpartij op een of andere manier tot dezelfde discretie dwingen. Dit werkt uiteraard alleen bij minder kapitaalkrachtige initiatieven. Meer kapitaalkrachtige ondernemingen kunnen het immers tot een proces laten komen. Zo was er in de zomer 2010 een rechtszaak van Sabam tegen Netlog, de gekende Belgische sociale-netwerksite, waarbij Sabam in het zand beet (13). Het ging hier nochtans om meer zwaarwichtige feiten dan deze van e-thesis.

Tijdens mijn speurtocht botste ik onvermijdelijk op de oorlog van de amusementsindustrie tegen "illegale" downloads, waar ik eerlijk gezegd vroeger nooit van wakker gelegen heb. Blijkbaar wil deze industrie zijn oorlog uitbreiden naar de gewone internetgebruiker toe. Mede door het feit dat het internet internationaal is maar de wetgeving errond verschilt van land tot land spreken de boodschappen die deze gebruiker krijgt over wat al dan niet mag elkaar tegen. Zo roept de Engelse topwetenschapper, Richard Dawkins op zijn site op om zijn documentaire "Faith School Menace" te downloaden van een site die bij de "Belgian anti piracy federation" (BAF) op de zwarte lijst staat en die ze via het gerecht ontoegankelijk in België probeerde te maken (14).

Zoals reeds gezegd is de oorzaak van dit alles het feit dat een deel van de film- en muziekindustrie de creativiteit mist om met zijn de tijd mee te gaan door met het internet op een constructieve manier om te gaan. Een verkramping van de sector en in zijn kielzog de auteursrechtenverenigingen is hiervan het gevolg.

Ter afronding een link naar een artiest die het anders probeert: Jamison Young

 

Verder lezen

Annemie Van Riel is een pianolerares met een website. Ze verhaalt hier over haar moeilijkheden met Sabam en consoorten. Dit geeft meer inzicht in de manier van werken van Sabam

Godfried-Willem Raes, componist, uitvoerder, instrumentenmaker, Gentenaar en stichter van de Logos Foundation heeft enkele kritische teksten geschreven over het auteursrecht, Sabam en dergelijke.

NURPA (Net Users' Rights Protection Association): Belgische vereniging die de rechten van de internauten ter harte neemt.

 

Referenties

(1) zie bijvoorbeeld http://www.nme.com/news/Reverend-and-the-makers/47557 en http://www.undercover.fm/news/9106-lily-allen-slammed-by-reverend-and-the-makers-frontman of in het Nederlands: http://www.hln.be/hln/nl/944/Celebrities/article/detail/1014320/2009/10/12/Lily-Allen-is-zielig-en-belachelijk-met-haar-blote-borsten.dhtml
(2) http://en.wikipedia.org/wiki/HADOPI_law
(3) http://www.techzine.nl/nieuws/24041/eu-parlement-wil-illegaal-downloaden-aanpakken.html
(4) http://www.zdnet.be/news/115834/downloaders-zijn-beste-klanten-entertainmentindustrie/ (over een Nederlands onderzoek in 2010: Legal, Economic and Cultural Aspects of File Sharing by Nico van EIJK (Institute for Information Law (IViR, University of Amsterdam), Joost POORT (SEO Economic Research) and Paul RUTTEN (University of Leiden)). Voor een voorbeeld van een ander onderzoek zie http://www.zdnet.be/news.cfm?id=47576 (hier gaat het over een Brits onderzoek door het onderzoeksbureau 'The Leading Question' in 2005
(5) Om een beeld te krijgen van de grootheidswaanzin van Murdoch, zie http://www.zdnet.be/news/102229/murdoch-gratis-internet-komt-ten-einde/
(6) http://www.newser.com/off-the-grid/post/502/whats-really-going-on-behind-murdochs-paywall.html en http://www.zdnet.be/news/118483/-betalen-voor-times-online-is-flop-/
(7) Een mooie illustratie hiervan zijn de eindeloos durende en in geheim gehulde besprekingen voor het ACTA akkoord (Anti-Counterfeiting Trade Agreement). Zelfs het Europees Parlement kreeg het hiervan op de heupen: http://tweakers.net/nieuws/69579/europees-parlement-eist-directe-openheid-over-acta.html en https://europa.groenlinks.nl/Europese+Commissie+neemt+zorgen+over+ACTA+niet+weg
(8) Ook via torrentsites, lees de brief hier voor de volledige uitleg: http://www.jdk.lawyers.nl/blog/2010/07/23/aangifte-brein-t.-kuik.-oplichting.-oneerlijke-mededinging <-- deze link werkt niet meer
(9) Over de heffingen in Nederland: zie de officiële site http://www.thuiskopie.nl/ met tarieven http://www.thuiskopie.nl/nl/importeur-fabrikant-en-handelaar/tarieven
(10) Over de Belgische Auvibel-taks: de officiële site http://www.auvibel.be/nl met tarieven http://www.auvibel.be/nl/vergoeding/tarieven Ik zou zeggen: vergelijk de Nederlandse met de Belgische tarieven en trek uw conclusie. Zie ook de wikipedia bladzijde over auvibel: http://nl.wikipedia.org/wiki/Auvibel-taks
(11) Zie hierover o.a. Wetgevingsstuk nr. 3-1545/1 van de zitting 31 januari 2006 van de Belgische Senaat en T. LAURENS, "De vrije kopie en de thuiskopie", UA, 1 juni 2005
(12) http://www.zdnet.be/news/73238/mediadefender-krijgt-e-mailarchief-niet-van-het-net/
(13) http://tweakers.net/nieuws/68366/sabam-vangt-bot-in-auteursrechtenzaak-tegen-netlog.html
(14) http://www.ictrecht.be/blog/blog_ictrecht/uitspraak_baf.pdf

Tags: 

Reacties