Kunst en cultuur

Dossier Zwart-wit verscheen bij de overgang van 2015 naar 2016. Dit dossier is tegelijkertijd een een witboek met een levendige waaier van voorstellen en alternatieven voor de komende jaren van kunst en cultuur en een zwartboek met een duistere waaier van de wantoestanden en misverstanden.

Lees in dit dossier o.a. Van kromme komkommers tot gemberwater, waarin Evelien Tonkens (hoogleraar aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht) en Peter Mertens (voorzitter PVDA) de illusies van de participatiemaatschappij ontrafelen.

Dertig variaties van verzet, getekend door 26 auteurs maakt deel uit van het dossier Verzetje hoger.

Dossier: Achter de coulissen van Musical van Vlaanderen

Vijfentwintig jaar lang heeft Geert Allaert gebouwd aan zijn Vlaamse musical-imperium, maar daarbij zijn aanwijzingen voor bedenkelijke praktijken nooit verdwenen. Deze vijfdelige onderzoeksreeks van Nico Kennes brengt het allemaal in beeld.:

Rekto:verso is een gratis tijdschrift dat de wereld beschouwt vanuit kunst en cultuur. Het biedt nieuwsgierige cultuurliefhebbers een verdiepende blik op film, podium, muziek, literatuur en beeldende kunst, en betrekt hen dichter bij actuele culturele kwesties. Het wil dieper graven dan kranten en radio, maar toegankelijker zijn dan de vaktijdschriften. Als tijdschrift voor cultuur en kritiek is het de bedoeling dat de samenleving meer aandacht krijgt voor de kunsten, en de kunsten meer aandacht voor de samenleving.
Lees vb. de column Vast van de hand van Wouter Deprez, opgenomen in het dossier "De crisis voorbij". Ook "Kunstenaars slaan er munt uit" uit hetzelfde dossier is de moeite waard.
Sarah Van Hoof vat in "Fictietaal en Taalfixaties" een groot deel van de taaldiscussies in Vlaanderen op een schitterende manier samen. Dit artikel maakt deel uit van het dossier De verbeelding van Vlaanderen. Sarah is sociolinguïst, die aan de Universiteit Antwerpen een proefschrift maakte over de evolutie van het taalgebruik in fictieseries op de openbare omroep van de jaren 1970 tot vandaag. Ook Tour muséal, Tour de Flandre van Michiel Leen over het Musée de Flandre in Cassel en het Guldesporenmuseum Kortrijk 1302 maakt deel uit van hetzelfde dossier.
Interessant is ook de theaterbespreking Tribuna(a)l: theater op zijn paradoxaalst door Klaas Tindemans en Assepoester, het onbetamelijk ware verhaal door Wouter Hillaert over de projektsubsidies voor Musical Van Vlaanderen. Wouter schreef ook Zijn 'vrije' kunsten nog wel van deze tijd?
Virginie Platteau, leerkracht Engels en Nederlands in Brussel en redacteur van rekto:verso, schreef "Musea nemen de wijk: Tate Liverpool", de eerste aflevering in een bredere reeks rond bijhuizen van grote musea in sociaal-economisch kwetsbare contexten.
In 2011 verscheen het dossier 'Zot geweld: 10 jaar 9/11 in de kunst' met o.a "Het thuisfront van de war on terror. Documentaires over de criminalisering van activisme in de VS' door Kristin Rogghe en "Van Ground Zero tot Tahrir Square. Aantekeningen van een activist (voor Stephan Galon)" door Lieven De Cauter, auteur van De alledaagse apocalyps, besproken door Rudi Laermans onder de titel Tussen woede en hoop: Lieven De Cauters on-Vlaamse 'compendium van een sinister decennium'.
Andere interessant dossiers zijn o.a. Heilige huisjes (met bvb. Fuck bottom-up door O. Van de Slagboom) en En avant Mons! (over Mons als culturele hoofdstad van Europa in 2015), maar er zijn er zoveel meer: hier vindt een overzicht van all rekto:verso dossiers.
Rekto:verso viel de eer te beurt de Vlaamse Cultuurprijs voor Podiumkunsten 2012-2013 te mogen ontvangen.
United we stand! Nood aan een collectief cultuurplatform is een oproep in het najaar van 2013 ondertekend door Bart Caron, Thomas Decreus en Robrecht Vanderbeeken.
Naar aanleiding van de stiefmoeder aller verkiezingen die op 25 mei 2014 plaatsvindt organiseerden kunstencentrum CAMPO en rekto:verso  in het voorjaar van dat jaar vier gespreksavonden over de rol van kunst in de eenentwintigste-eeuwse samenleving. Telkens zitten er twee opponenten met andere zienswijzen tegenover elkaar in de zetel, met aan hun zijde elk een sidekick die ze zelf mogen meebrengen. Meer info, wetenswaardigheden en ander leuks hierover vind je op de pagina 4x4 - kiezen is een kunst. Het videoverslag van het eerste debat tussen Jan Lauwers met Jef Lambrecht versus Lieven De Cauter met Rudi Laermans wil ik u in ieder geval niet weerhouden:

Dit filmpje staat op het rektoverso en zo verder YouTube kanaal, wat niet te verwarren is met het kanaal van de rekto:verso academy, waarover je hier enige duiding vindt.
In 2015 gingen er 4x4 debatten door onder de titel Cultuur onder rechts bestuur, welke je bekijken op de vimeo site van CAMPO.
Evelyne Coussens schreef in december 2016 een interessant tweeluik over de Gentse Vooruit en zijn (recente) geschiedenis.

Hard//hoofd is een dagelijks tijdschrift met scheppende kunst en beschouwende journalistiek in de vorm van tekst, beeld en geluid. Een bezoekje waard !

met o.a online musea over James Ensor, George Minne en de Vlaamse primitieven

Geert Jan Jansen - kunstenaar, meestervervalser en begenadigd verteller

CultuurArchief.nl

De website, "Closer to Van Eyck, Rediscovering the Ghent Altarpiece" stelt je in staat om "De Aanbidding van het Lam Gods" van Hubert en Jan Van Eyck te bestuderen Je kan inzoomen op elke centimeter van het kunstwerk uit 1432. Je kan ook een kijkje nemen het verfoppervlak.
Op Cobra.be vind je veel informatie over de restauratie van het Lam Gods, die op 01/10/2012 begon.

Dti VRT-filmje (Villa Vanthilt - 26/06/12) vormt een mooie inleiding op werk van Hans Op De Beeck. Meer info vind je uiteraard op zijn Engelstalige website.

Het Google Art Project is ook een bezoekje waard.

Bekijk de collectie van het Rijksmuseum in Amsterdam

BLA BLA: bekijken en meedoen

METROPOLIS M is een onafhankelijk tweemaandelijks tijdschrift over hedendaagse kunst uit Nederland met nieuws, columns en informatie over de nationale en internationale kunstwereld.

Literatuur

Persoonlijk vind ik Gierik & NVT een van de mooiste sites van het internet. De beste introductie tot deze site is - in mijn ogen - de laatste paragraaf van de geschiedenis van dit tijdschrift door Guy Commerman onder de titel "Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift, of de geschiedenis(sen) van een literair tijdschrift". Ik citeer dus:
"De ongebonden stem heeft in Gierik & NVT altijd weerklonken, de humanistisch vrijdenkende reflex  eveneens. Dat wordt ons nu door de cultuurpausen verweten: “U moet zich distantiëren van een bepaalde zuil.” … dat stond er letterlijk in hun jaarrapport. Maar wij behoren tot geen enkele zuil! Wat bedoelt men dan? Dat we “neutraal” moeten blijven? Literatuur die neutraal blijft! Wat een gruwel! We kunnen alleen maar hopen dat literair Vlaanderen tijdig wakker zal schieten en zijn persoonlijke ambitietjes even in de koelkast zal steken. Dat beetje koelte kan geen kwaad, de winter is toch op komst. Of is hij eindelijk op zijn retour en moeten we nu nationalistisch leren weven?"
Ik bemerk trouwens dat Ivo De Cock, bij mij vooral gekend als de meest actieve filmrercensent van DeWereldMorgen, de ad hoc-redactie voor een themanummer omtrent film en literatuur heeft gedaan.

nY ontstond in 2009 uit de fusie van twee Vlaamse literaire tijdschriften: yang (opgericht in 1963) en freespace Nieuwzuid (opgericht in 1999). Die fusie kwam er ook omdat de komst van het internet het functioneren van literaire tijdschriften definitief heeft veranderd. nY is niet langer een literair-cultureel tijdschrift zoals die al een kleine twee eeuwen bestaan, maar een crossmediaal project, met een papieren tijdschrift en zijn site als knooppunten.
In de rubriek Long Hard Looks/ vond ik  Gesamtkunstwerk Khaddafi door Guillaume Paoli (en vertaald door Iannis Goerlandt en Tineke Lecluyse) schitterend zowel qua inhoud als qua vorm.
In de rubriek Untimely Meditations/ las ik bvb. met plezier Het humanisme bij Louis Paul Boon en Jean-Paul Sartre door Pol Hoste.

Op de nY site vind je onder dezelfde rubriek ook "I Love Art, You Love Art, We All Love Art, This is Love." door Frank Vande Veire. Dit pamflet, dat voor het eerst in het tweede yang-nummer van 2003 verscheen, zette het Vlaamse kunstwereldje (een beetje) op zijn kop. Vande Veire bekritiseert hier het zogenaamde ‘kritische’ karakter van de kunst. Hierbij noemt hij de namen, Thierry De Cordier, Jan Fabre, Wim Delvoye en Jan Hoet, die elk de nodige kritiek over hun kop krijgen.

Frank Vande Veire

is tegenwoordig waarschijnlijk het meest gekend als auteur van zijn romandebuut Bloeiende Agatha (2013), waarvan ik u de uitgebreide recensie door Koen Sels op deReactor.org onder de titel "Buitenaardse verrukking en novemberachtige menselijkheid" zeker niet wil onthouden. Ook de bespreking og Cobra is de moeite waard.

Uiteraard had Frank daarvoor al heel wat beschouwende, meer filosofische werken op zijn naam. Volgende werk uit 1997 kun je zelfs helemaal on line lezen:

Andere werken van Frank zijn o.a. Als in een donkere spiegel. De kunst in de moderne filosofie (2002 - besproken in o.a. Metropolis M en nrc boeken) en Neem en eet, dit is je lichaam (2005 - besproken in o.a. Humo en nrc boeken). In 2015 verscheen zijn doctoraat over Slavoj Žižek, dat onder de titel "Tussen blinde fascinatie en vrijheid". Tijdens de boekpresentatie in Antwerpse boekhandel De Groene Waterman bracht Frank deze inleidende lezing op dit laatste boek.

In 2008 was Frank Vande Veire vier nummers lang writer-in-residence bij yang. Zijn bijdragen waren:
1) En waarom zouden wij elkaar geen vijanden noemen? - over islamofobie en de zelfkritiek van de Verlichting
2) ‘We zijn toch gewoon mensen onder elkaar!’ - over o.a. antisemitische apocalyptiek, de Israëlische zaak, het leed van de beul, het ontroerende geloof van de anderen en de sublieme kern van religie
3) Op goede voet met de dood - Over Bouyeri, Picabia, Danneels, Christus en de anderen
4) 'Mijn God!' - 'Hoezo?' -  over geloof en 'ietsisme'

Meer achtergrond over deze polemiek vind je in het editoriaal van het septembernummer uit 2003 van "De Witte Raaf" onder de titel "Ieder zijn gelijk". De Witte Raaf is een blad (en website) dat reflectie biedt over beeldende kunst in Nederland, Vlaanderen en de rest van Europa.

Het literair-culturele tijdschrift Dietsche Warande & Belfort, waarvan het eerste nummer in 1855 verscheen werd, werd in 1972 tot  DW B  herdoopt. Daarmee is het na De Gids het oudste nog verschijnende culturele tijdschrift uit het Nederlandse taalgebied. Indien je nieuwsgierig bent naar de geschieden van dit tijschrift moet je zeker hier eens kijken.
DW B is een creatief laboratorium voor literatuur en de kruisbestuiving met beeldende kunst, fotografie, architectuur, theater, en verschijnt zowel op papier, als op het podium en het web.

Otto S. Lankhorst schreef over de beginjaren van de Dietsche Warande:

Voor de jongere generatie waren deze bladen te klerikaal en te godsdienstig. J.A. Alberdingk Thijm had in 1855 De Dietsche Warande opgericht: een cultuurhistorisch en literair blad, waarvan de ondertitel de eerste jaren luidde 'Tijdschrift voor Nederlandsche oudheden, en nieuwere kunst en letteren' en na 1876 'Nederlandsch tijdschrift voor aesthetische beschaving'. Het blad was zeker niet klerikaal te noemen en stond ook open voor niet-katholieken. Toen de redactie in 1887 echter overging naar Paul Alberdingk Thijm en de uitgave ervan naar Alfons Siffer in Gent, werd het blad meer en meer een Vlaamse aangelegenheid en bevatte nog slechts incidenteel bijdragen van Noord-Nederlanders.

Dit fragment komt uit de historiek van het blad "Streven", een cultuurblad uit de katholieke traditie. Ik vermeldde dit blad reeds in een blogpost uit 2012 over Frans van der Lugt, die op 7 april 2014 laffelijk vermoord werd.

Op Streven verscheen ook Verkeerskinderen door Dietlinde Willockx, een schitterend stuk dat zonder twijfel een glimlach op uw gelaat zal toveren, maar ook over allerlei in de hedendaagse maatschappij doet nadenken.

De Reactor is een initiatief van een aantal makers van literaire tijdschriften (nY, DW B, Raster en het ondertussen ter ziele gegane Parmentier) maar is zelf een platform: De Reactor geeft het woord aan Vlaamse en Nederlandse critici van verschillende generaties, met verschillende expertises en met verschillende opvattingen over literatuur en kritiek. Er is plaats voor reacties op recensies en op bijdragen in de rubriek De laatste stelling. Daarnaast worden er in de rubriek Teksten over kritiek oude en recente opstellen, artikelen en knipsels over literatuurkritiek verzameld.
De Reactor richt zich vooral op Nederlandstalige literatuur voor volwassenen (zowel fictie als non-fictie en poëzie), literatuurbeschouwing en vertalingen. Incidenteel verschijnt er een recensie van anderstalig werk waarvan verwacht mag worden dat er op korte termijn een vertaling verschijnt. Ook heruitgaven van klassieke teksten en verzamelde werken komen aan bod. Ten slotte wil De Reactor geregeld aandacht besteden aan theaterteksten, graphic novels en elektronische literatuur, die maar weinig aandacht krijgen in de reguliere media. Anders dan in de kranten en weekbladen, speelt de actualiteitswaarde van de besproken publicaties en de naamsbekendheid van de auteurs een minder grote rol.
Een van de recensenten, Erwin Jans, schreef ook het interessante Het neoliberalisme: een spookverhaal? op DeWereldMorgen.

Deus Ex Machina is een driemaandelijks tijdschrift voor actuele literatuur uit binnen- en buitenland.

De Stichting lezen (met o.a Iedereen Leest) wil uiteraard iedereen in Vlaanderen zoveel mogelijk aan het lezen zetten.

Uit Nederland hebben we (buiten De Gids) Tzum en de contrabas. Beiden begonnen als literair blad in 1998, dat zich later omvormde tot een weblog. Raster begon als tijdschrift in 1967 met een laatste nummer in 2008. Als tijdschrift verdwenen, hoopt het als website de geest van ‘geavanceerde literatuur uit binnen- en buitenland’ nog steeds onderdak te kunnen bieden.

De Nederlandse uitgeverij Leesmagazijn heeft een goedogende website waar heel wat te verkennen valt. Zo vertaalde Menno Grootveld onder de titel Wu Ming: "Het Grillisme" de analyse Grillismo: Yet another right-wing cult coming from Italy van Wu Ming, een Het Italiaanse schrijverscollectief dat hier de Vijfsterrenbeweging (5SM) van Beppe Grillo analyseert.

al.arte.magazine gaat over creatief talent op het vlak van kunst, cultuur, muziek, film, mode, design, reizen en lekker eten van de Maghreb tot Mashriq & verder. Met andere woorden "East meets West" ook in het Engels. Lees bvb. Hiam Abbass: ‘Ze noemen mij wel eens de “geëngageerde actrice”, maar ik ben vooral geëngageerd voor de kunst’ door Charis Bastin.